Informatyka potrzebuje kobiet

W Unii Europejskiej kobiety stanowią jedynie 25 % absolwentek kierunków informatycznych, mamy także do czynienia z dużymi dysproporcjami w zatrudnianiu i wynagradzaniu kobiet i mężczyzn branży IT. Również w Polsce kobiety rezygnują z pracy w tym obszarze, pomimo tego, że informatyka jest ulubionym przedmiotem dziewcząt, a poziom wiedzy i umiejętności informatycznych reprezentowany przez uczniów obu płci jest podobny (Raport CISCO 2010). Polskie  uczennice rzadko decydują się na kontynuację nauki na kierunkach technicznych – tylko ok. 35 % kobiet w Polsce studiuje na kierunkach ścisłych (GUS 2008). Jak wskazują wyniki badań dotyczące uczestnictwa kobiet w edukacji informatycznej oraz pracy w obszarze IT, wpływ na niską aktywność kobiet w tym obszarze mają przede wszystkim stereotypy płci. Dziewczęta w Polsce pozostają pod silnym wpływem stereotypowych kobiecych wzorców – 58% uczennic naśladuje wzorce, które przede wszystkim dostarczają im kobiety (przeważnie matki, które rzadko korzystają ze zdobyczy nowoczesnych technologii) (Raport CISCO 2010). Również pracę w branży IT postrzega się nadal jako domenę mężczyzn.

W badaniach społecznych stereotypy związane z płcią opisywane są na kilku podstawowych poziomach: stereotypów cech psychicznych i fizycznych związanych z płcią, stereotypów ról związanych z płcią oraz stereotypów dotyczących zawodów (Mandal 2000). Stereotypy ról płciowych to zbiór przekonań o tym, jakie rodzaje aktywności są odpowiednie dla kobiet i mężczyzn w określonych sytuacjach społecznych. Role męskie obejmują głównie role wynikające z podziału obowiązków zawodowych. Natomiast role kobiece dotyczą obowiązków rodzinnych (opiekowania się dziećmi i prowadzenia domu). Role rodzajowe jako zestaw zachowań kojarzonych z kobietami bądź mężczyznami stanowią podstawę stereotypów związanych z płcią. Stereotypy płciowe możemy uznać za generalizację odnoszącą się do grupy mężczyzn i kobiet, w ramach, której te same charakterystyki zostają przypisane wszystkim kobietom i mężczyznom. Stereotypy te upraszczają rzeczywistość społeczną, która nie jest jednak z góry określonym schematem, lecz jest zróżnicowana.

Pomimo licznych barier, które napotykają kobiety na swych edukacyjnych ścieżkach, warto zaznaczyć, że w ostatnim czasie wzrasta aktywność edukacyjna kobiet, odnotowuje się coraz większą liczbę kobiet uzyskujących wykształcenie średnie i wyższe. Co więcej, coraz częściej wybierają kierunki studiów uważane do niedawna za typowo męskie, które to w perspektywie dają możliwość pełnienia ważnych funkcji w strukturach gospodarki i władzy.

Informatyka niesłusznie jest postrzegana jako dziedzina zarezerwowana jedynie dla mężczyzn. Kobiety równie dobrze radzą sobie w obszarze nowoczesnych technologii. Coraz częściej są świadome swoich mocnych stron i umiejętności, w tym z obszaru nauk ścisłych, są aktywne, i ciągle inwestują w wykształcenie i własny rozwój.

Ważne w przełamywaniu stereotypów płci są przede wszystkim: edukacja (już od najmłodszych lat) oraz działania pro-równościowe, wspierające i rozwijające umiejętności z zakresu nauk ścisłych na dalszych jej etapach (wśród młodzieży oraz dorosłych). Niezaprzeczalnym jest fakt, że predyspozycje i chęć kontynuacji nauki w obszarze nauk ścisłych, w tym informatycznych, mają zarówno kobiety i mężczyźni. Jednakże funkcjonujące stereotypy płci spychają na margines jedną z płci – kobiety, które to, w okresie dojrzewania, a potem, kiedy to dokonują życiowych wyborów – kontynuacji nauki na studiach wyższych, bardzo często kierują się obiegowymi opiniami oraz stereotypowo postrzegają swoją rolę w społeczeństwie. Wybierają kierunki studiów, uważane za „typowo kobiece” (z kręgu nauk humanistycznych), które to nie przynoszą wymiernych korzyści (mamy do czynienia z wysokim bezrobociem wśród absolwentów tych kierunków, a także niskimi zarobkami). Dlatego też wspomniane działania mogą przyczynić się do zwiększenia liczby studiujących kobiet na kierunkach ścisłych, w tym informatyce. Tym samym wpływać na rozwój społeczeństwa egalitarnego, opartego na wiedzy i wykorzystującego nowe technologie w różnych dziedzinach życia społecznego i gospodarki.

Autor: Emilia Garncarek

Bibliografia:
GUS (2008) Szkoły wyższe i ich finanse
http://blog.eun.org/insightblog/upload/Women_and_ICT_FINAL.pdf
http://www.cisco.com/web/PL/prasa/news/20090810.html

Mandal E., (2000), Podmiotowe i interpersonalne konsekwencje stereotypów związanych z płcią. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego


Tego wpisu nie można komentować